Zaman kayması bir kuraldır, ama her yerde şart değildir. Söylenen şey hâlâ doğruysa kaydırmak zorunda değilsin: She said she lives in Izmir. (Hâlâ orada yaşıyor.)
1Hâlâ doğru mu?
HÂLÂ DOĞRU
She said shelivesin Izmir
ARTIK DEĞİL
She said shelivedin Izmir
| Durum | Kayma |
|---|---|
| Hâlâ doğru | isteğe bağlı: lives / lived |
| Genel gerçek | isteğe bağlı: water boils / boiled |
| says (şimdi) | yok: She says she's tired. |
| Artık doğru değil | şart: She said she lived there. |
Kaydırmak neredeyse hep güvenlidir; kaydırmamak yalnız bu durumlarda olur. Hâlâ İzmir'de yaşıyorsa She said she lived in Izmir de yanlış değildir.
2says ile hiç kayma yok
Yorgun olduğunu söylüyor.
She says she's tired.
Bu akşam arayacağını söylüyor.
He says he'll call tonight.
Suyun 100 derecede kaynadığını söyledi.
He said water boils at 100 degrees.
Gelecek ay evleneceğini söyledi.
He said he's getting married next month.
says şu an söylüyor demektir; aktarılan cümle kendi zamanında kalır. Düğün hâlâ ileride olduğu için he's getting married de doğal.
3Sıra sana
Kayma şart mı, isteğe bağlı mı, yok mu? Sonra altındaki cevaplara bak.
- Ali şu an telefonda: "I'm at home." → He says …
- Dün Elif: "I have a dog." (hâlâ var) → She said …
- Geçen yıl Can: "I'm a student." (şimdi mezun) → He said …
- Öğretmen: "The earth goes around the sun." → She said …
Sık yapılan hatalar
✗She says she was tired. (şu an yorgun)
✓She says she's tired.
says ile kayma yok.
✗He says he would call tonight.
✓He says he'll call tonight.
says ile will kalır.
✗She said she lives in Izmir. (artık Bursa'da yaşıyor)
✓She said she lived in Izmir.
Artık doğru değil: kayma şart.