"Tam oturmuştum ki telefon çaldı." İki olay var ve ikincisi birincinin hemen arkasından geliyor. İngilizcenin bunun için iki güçlü, resmî kalıbı var: No sooner had I sat down than the phone rang. Hardly had I sat down when the phone rang.
1İki kalıp
NO SOONER
No soonerhad I sat downthanthe phone rang
HARDLY
Hardlyhad I sat downwhenthe phone rang
Konuşur konuşmaz pişman oldu.
No sooner had he spoken than he regretted it.
Kapıyı açar açmaz kedi dışarı fırladı.
No sooner had I opened the door than the cat ran out.
Evden çıkar çıkmaz yağmur başladı.
Hardly had we left the house when it started to rain.
Konuşmasını daha yeni bitirmişti ki ışıklar gitti.
Scarcely had she finished her speech when the lights went out.
No sooner bir karşılaştırmadır ("daha erken değil"), bu yüzden eşi than; hardly ve resmî kardeşi scarcely "daha yeni" demektir, eşi when.
2Günlük hâli
Oturur oturmaz telefon çaldı.
As soon as I sat down, the phone rang.
Bu devrik kalıplar edebiyatta ve sınavlarda sık görülür; konuşmada as soon as yeter. Türkçe "-er -mez" ya da "tam … -mıştım ki" der.
3Sıra sana
İstenen kalıpla kur, sonra altındaki cevaplara bak.
- Tam uyumuştum ki alarm çaldı. (no sooner)
- Eve daha yeni varmıştık ki elektrik kesildi. (hardly)
- Filmi daha yeni başlatmıştık ki kapı çalındı. (scarcely)
- Varır varmaz beni aradı. (bir kadın; as soon as)
Sık yapılan hatalar
✗No sooner I had sat down than the phone rang.
✓No sooner had I sat down than the phone rang.
had özneden önce.
✗No sooner had I sat down when the phone rang.
✓No sooner had I sat down than the phone rang.
no sooner'ın eşi than.
✗Hardly had I sat down than the phone rang.
✓Hardly had I sat down when the phone rang.
hardly'nin eşi when.